YKS Şartı Yok, Bütçe Dostu Avrupa Eğitimi! Macaristan’da Üniversite Okuma Rehberi
Macaristan
Orta Avrupa’da yer alan Macaristan eğitimde köklü bir geçmişe sahip bir ülkedir. Köklü üniversiteleri, kültürü ve diğer Avrupa ülkelerine kıyasla sunduğu bütçe dostu yaşam olanaklarıyla Macaristan, son yıllarda uluslararası öğrencilerin eğitim için tercih ettiği destinasyonlar arasındadır. Özellikle tıp, mühendislik bölümlerinde dünya sıralamasındaki üniversiteleri ile öne çıkmaktadır.
1. Macaristan’da Eğitim: Hazırlık, Lisans ve Yüksek Lisans
Macaristan, Bologna Süreci’ne dahil bir ülke olduğu için eğitim sonrasında alınan diplomaların Türkiye'de ve tüm dünyada geçerliliği bulunmaktadır.
Macaristan’da Lisans Eğitimi genellikle 3 ya da 3.5 yıl sürmektedir. Fakat Tıp, Diş Hekimliği gibi bölümlerin eğitim süresi 5-6 yıldır.
Yüksek Lisans Eğitimi ise genellikle 1,5 ya da 2 yıl sürer.
Lisans ve Yüksek Lisans Eğitimi için Kabul Koşulları
Macaristan’da eğitim almak için Türkiye’de üniversite sınavına giriş şartı aranmaz. Çünkü Macaristan'da merkezi bir üniversite giriş sınav sistemi yoktur. En temel kabul kriterleri şunlardır:
Lisans için: Lise diploması ve transkript, en az IELTS 5.5 - 6.0 ingilizce dil yeterlilik belgesi gerekmektedir.
Yüksek Lisans için ise; genellikle yüksek lisans programları tezli ve tezsiz olarak ayrılmaktadır. Başvuru için İlgili bir alandan lisans diploması ve not ortalaması (GPA). IELTS 6 - 6.5 ingilizce dil yeterlilik belgesi,niyet mektubu, referans mektubu ve cv(özgeçmiş) gerekmektedir.
Hazırlık Eğitimi (Foundation): İngilizce ve Macarca seviyesinin direk bölüme başlamak için yeterli olmadığı durumlarda bir çok Macaristan Üniversitesi bir dönem veya bir akademik yıl süresince akademik İngilizce hazırlık programı sunmaktadır. . Ayrıca mühendislik veya tıp gibi alanlar için akademik altyapıyı güçlendiren "Pre-Medical" veya "Pre-Engineering" gibi ayrıca hazırlık sınıfları da bulunmaktadır.
2. Eğitim Ücretleri ve Yaşam Maliyetleri
Macaristan, Eğitim ve yaşam maliyetlerinin düşük olması açısından ekonomik yaşam koşulları sunmaktadır
Okul Ücretleri (Yıllık)
Hazırlık Programları yıllık ücretleri 3.000 € – 7.000 € arasında değişmektedir.
Lisans Programları yıllık ücretleri €3.500 ile €7.000 arasında değişmektedir.
Yüksek lisans programları ise yıllık €4.000 ile €7.500 arasında değişmektedir.
Eğitim ücretleri seçilen bölümlere göre değişkenlik göstermektedir. Bazı popüler bölümlerin eğitim ücretleri:
Mühendislik bölümleri: 3.500 € – 8.000 € arasında değişmektedir.
Tıp ve Sağlık Bilimleri: 15.000 € – 21.000 € arasında değişkenlik göstermektedir.
Yaşam Maliyetleri (Aylık)
Eğitim alınacak lokasyona göre yaşam maliyetleri değişkenlik göstermektedir. Ancak Budapeşte gibi büyük şehirlerde bir öğrencinin konaklama dahil aylık ortalama gideri 500 € ile 800 € arasında değişmektedir.
Konaklama maliyeti öğrencinin seçeceği tercihe göre değişecektir ve yurt konaklama ücretleri 200 € – 400 € arasındadır. Paylaşımlı oda ve ev ücretleri ise 250 € – 500 € arasında değişmektedir. Öğrencinin tek kişilik daire seçmesi durumda konaklama ücretleri 700 € ‘ya kadar çıkabilmektedir.
Mutfak ve diğer sosyal giderler olarak da ortalama 200 € – 300 € yaşam maliyeti bulunmaktadır.
3. Vize Sürecinde Banka Hesap Detayları
Macaristan öğrenci vizesi (D Tipi Uzun Dönem Vize) başvurularında Macar hükümeti, ülkeye gelindiğinde kişinin kendisini geçindirebileceği kadar finansal kanıt görmek istemektedir.
Başvuru sahibinin veya sponsorunun hesabında yıllık eğitim ücreti hariç, en az 1 yıllık yaşam maliyeti olan 10.000 € - 12.000 € bir tutar bulunmalıdır. Hesaptaki paranın geriye
4. Eğitim Esnasında ve Sonrasında Çalışma Hakları
Mezuniyet Öncesi (Öğrencilik Dönemi)
Macaristan'da oturum izni olan uluslararası öğrenciler, eğitim dönemleri boyunca haftada 30 saate kadar yasal olarak part-time (yarı zamanlı) çalışma hakkına sahip olurlar. Tatil dönemlerinde ise bu hak tam zamanlıya çıkabilir.
Mezuniyet Sonrası (İş Arama Vizesi)
Macaristan, mezun olan uluslararası öğrencilere 9 ay süreli "Eğitim Sonrası Çalışma İzni" (Study-to-Work) hakkı tanımaktadır. Bu 9 aylık süreçte mezun olunan alan ile ilgili bir iş bulunduğunda veya kişi kendisi şirket kurduğunda, vizesi doğrudan tam zamanlı çalışma/oturum iznine dönüştürülebilir.
5. Macaristan’da Kalıcı Oturum ve Vatandaşlığa Giden Yol
Macaristan'da eğitim almak doğrudan vatandaşlık hakkı sağlamaz. Ancak süreç kronolojik olarak şu şekilde işler:
Öğrencilik yıllarda ve ardından iş bularak geçirilen çalışma dönemi (çalışma vizeleriyle) geçici oturum statüsündedir.
Macaristan’da kesintisiz ve yasal olarak 3 yıl boyunca (işçi, şirket sahibi veya aile birleşimi statüsünde) yaşadıktan sonra kalıcı oturum iznine başvurulabilmektedir. (Önemli Not: Öğrencilikte geçen sürelerin tamamı veya yarısı ülkelerin göçmenlik yasalarına göre kalıcı oturuma geçişte farklı hesaplanabilir; bu nedenle mezuniyet sonrası tam zamanlı çalışma süresi esas belirleyicidir).
Vatandaşlık: Macaristan’da kalıcı oturum izni aldıktan sonra, ülkede toplamda 8 yıllık kayıtlı bir geçmişe ulaşıldığında ve temel düzeyde Macarca dil bilgisi ile anayasa sınavını geçme şartıyla Macaristan vatandaşlığına ve dolayısıyla AB pasaportuna başvurma hakkı kazanılmaktadır.